[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by KMOBECMAXSITE 1.2.1


วิชาการ
เรื่อง : การสร้างเครื่องมือและเกณฑ์การประเมิน
ความรู้จากการปฏิบัติงาน



การสร้างเครื่องมือวัดผลประเมินผลการเรียนรู้

                         การสร้างเครื่องมือเพื่อใช้วัดผลประเมินผลการเรียนรู้ในชั้นเรียน ครูจะต้องศึกษาหาความรู้ และพิจารณาเลือกนำมาใช้ให้สอดคล้อง เหมาะสมกับลักษณะการสอนและกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียน

                เครื่องมือการวัดผลประเมินผลมี 2 ลักษณะคือ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล และ เครื่องมือบันทึกผลข้อมูล  เช่น   ภาระงานที่กำหนดให้ปฏิบัติ คือ การเขียนเรื่องจากภาพ  ดังนั้น

                เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล   ได้แก่   ภาพ    บัตรงาน    เกณฑ์การประเมินผล

                เครื่องมือที่ใช้ในการบันทึกข้อมูล    ได้แก่   แบบบันทึกคะแนนตรวจผลงาน   การตอบคำถาม  แบบสังเกตพฤติกรรม   แบบสังเกตพฤติกรรมขณะที่เขียนเรื่อง

การสร้างเกณฑ์การประเมิน

เกณฑ์การประเมิน (Rubric Assessment)

ความหมาย   คำว่า      Rubric”  หมายถึงกฎ  หรือกติกา (Rule ) ส่วนคำว่า Rubric Assessment  หมายถึง  แนวทางการให้คะแนน ซึ่งสามารถแยกแยะระดับต่าง ๆ  ของความสำเร็จในการเรียน หรือการปฏิบัติของนักเรียนได้อย่างชัดเจน

การกำหนดเกณฑ์การประเมิน

                ครูและนักเรียนควรจะกำหนดเกณฑ์การประเมิน ด้วยกัน  ซึ่งควรจะทำให้เสร็จก่อนที่นักเรียนจะ  ลงมือปฏิบัติงานชิ้นนั้น เกณฑ์การประเมินนั้น นอกจากจะใช้เป็นเครื่องมือในการประเมินแล้วยังสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการสอนอีกด้วย   เพราะเกณฑ์การประเมินนั้น    เปรียบเสมือนเป้าหมายในการเรียนที่     นักเรียนจะต้องเรียนรู้   และทำให้ครู  ผู้ปกครอง และบุคคลอื่น ๆ   รู้ว่านักเรียนทำอะไรได้บ้าง ?   และรู้อะไรบ้าง?

ประโยชน์ของการกำหนดเกณฑ์การประเมิน

-  มีความชัดเจนในการประเมิน

-  ทำให้รู้ว่านักเรียนเรียนรู้และทำอะไรได้บ้าง

-  กระตุ้นให้นักเรียนเรียนรู้ได้ตามเป้าหมาย

รูปแบบของเกณฑ์การประเมิน จำแนกออกเป็น   2 ประเภท

1.  เกณฑ์การประเมิน ในภาพรวม (Holistic Rubric)

                คือแนวการให้คะแนนโดยพิจารณาจากภาพรวมของชิ้นงาน โดยมีคำอธิบายลักษณะของงาน

แต่ละระดับไว้อย่างชัดเจน จึงเหมาะที่จะใช้ประเมินทักษะที่มีความต่อเนื่อง เช่น  งานเขียน

ตัวอย่าง

ระดับคะแนน

ลักษณะของงาน

3(ดี)

- เขียนได้ตรงประเด็นตามที่กำหนดไว้  ไม่วกวน

- มีการจัดระบบงานเขียน เช่น มีคำนำ เนื้อหา และบทสรุปอย่างชัดเจน

- ภาษาที่ใช้ถูกต้องมีตัวสะกดและไวยากรณ์มีความถูกต้องสมบูรณ์ ทำให้ผู้อ่าน  

   เข้าใจง่าย

- ใช้คำศัพท์ที่เหมาะสม สื่อความหมายได้

2 (ผ่าน)

ขาด 1 ประเด็น

1(ต้องปรับปรุง)

ขาด 2 ประเด็นขึ้นไป

0

ไม่มีผลงาน

    

            เกณฑ์การประเมินในภาพรวมส่วนใหญ่จะใช้  3-6 ระดับ การกำหนดเกณฑ์หลายระดับยิ่งมีความละเอียดชัดเจนมาก เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาปรับปรุงงานทั้งของครูและนักเรียน แต่ที่นิยมใช้กันมากคือเกณฑ์การประเมิน 3 ระดับ    เนื่องจากง่ายต่อการกำหนดรายละเอียด  โดยจะยึดเกณฑ์ค่าเฉลี่ย     สูงกว่าค่าเฉลี่ย  และต่ำกว่าค่าเฉลี่ย   ซึ่งง่ายต่อการตรวจให้คะแนน  เนื่องจากงานมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด

 

เกณฑ์การประเมินแบบแยกส่วน (Analytic Rubric )

เป็นการประเมินผลงาน โดยจำแนกออกเป็นด้าน ๆ  ว่ามีรายการประเมินอะไรบ้าง   และกำหนดวิธีการให้คะแนนอย่างไร   การประเมินในลักษณะนี้  ต้องกำหนดแนวทางการให้คะแนนที่อธิบายระดับการปฏิบัติผลงานนั้น ๆ  ไว้อย่างชัดเจน 

ตัวอย่าง   เกณฑ์การประเมินงานเขียนเรียงความ

ระดับคะแนน

ประเด็น

4

3

2

1

0

1. รูปแบบ

องค์ประกอบครบ

- มีคำนำ   เนื้อเรื่อง สรุป ครบและสมบูรณ์

องค์ประกอบไม่ครบ

- มีเนื้อเรื่อง ขาด คำนำ หรือสรุป

องค์ประกอบไม่ครบ

- มีแต่เนื้อเรื่องที่สมบูรณ์   ขาดคำนำและสรุป

องค์ประกอบ    ไม่ครบ   เนื้อเรื่องไม่สมบูรณ์

ไม่มีผลงาน

2. เนื้อเรื่อง

- เขียนเรื่องได้ตรงกับชื่อเรื่อง

- เรียงลำดับ       เหตุการณ์ได้อย่างต่อเนื่องชัดเจน

- สอดแทรกแนวคิด ที่เป็นประโยชน์ใน  เชิงสร้างสรรค์

- เขียนเรื่องได้ตรงกับชื่อเรื่อง

- เรียงลำดับ        เหตุการณ์ได้อย่างต่อเนื่อง

- สอดแทรกแนวคิดที่เป็นประโยชน์

- เขียนเรื่องได้ตรงกับชื่อเรื่อง

- เรียงลำดับ        เหตุการณ์ได้

- ไม่มีการสอดแทรกแนวคิดที่เป็นประโยชน์

 - เขียนเรื่อง        ไม่ตรงกับชื่อเรื่อง

-เรียงลำดับเหตุการณ์ วกวน

- ไม่มีการสอดแทรกแนวคิดที่เป็นประโยชน์

ไม่เขียนหรือเขียนไม่ได้    ใจความ

3.การใช้ภาษา

-เขียนสะกดคำ    ถูกต้อง

- ใช้สำนวน ถ้อยคำถูกต้องเหมาะสมสละสลวยงดงามเชื่อมโยงภาษาได้ดี

- สื่อความหมายได้ชัดเจน

- เขียนสะกดผิดไม่เกิน 5 คำ

- ใช้สำนวนถ้อยคำถูกต้องเหมาะสม

- สื่อความหมายได้

- เขียนสะกดคำผิดไม่ เกิน 10 คำ

-ใช้ถ้อยคำ เหมาะสม

- สื่อความหมาย

ไม่ชัดเจน

- เขียนสะกดคำผิดเกินกว่า 10 แห่ง

-ใช้ถ้อยคำไม่เหมาะสม

- สื่อความหมาย ไม่ได้

ไม่มีผลงานหรือ เขียนผิดมาก   สับสน อ่านไม่ได้       ใจความ

4.นิสัยที่ดี    ในการเขียน

-สะอาดเรียบร้อย

-ตัวหนังสืออ่านง่าย   สวยงาม

-ทันเวลา

-สะอาดเรียบร้อยแต่มีรอยลบ ขูดฆ่าไม่เกิน 3 แห่ง

-ตัวหนังสืออ่านง่าย

-มีรอยลบ ขีดฆ่าไม่เกิน 5 แห่ง

-ตัวหนังสืออ่านยาก

-มีรอยขีดฆ่า   มากกว่า 5 แห่ง

-ตัวหนังสือ     อ่านยาก

ไม่มีผลงาน / งานสกปรกตัวหนังสืออ่านยากมาก

 

ขั้นตอนการสร้างเกณฑ์การประเมิน

-  กำหนดมิติ หรือองค์ประกอบต่างๆของพฤติกรรม หรือคุณลักษณะที่คาดหวังว่านักเรียนพึงมี หรือพึงกระทำ

-  พิจารณาตัวอย่างชิ้นงานของนักเรียน  เพื่อตรวจสอบว่า มิติ  หรือองค์ประกอบที่กำหนดไว้ครบถ้วนหรือไม่

-  เขียนนิยามของมิติหรือองค์ประกอบ ให้ชัดเจน  กำหนดเป็นพฤติกรรม หรือคุณลักษณะงานที่สามารถสังเกตได้

-  กำหนดระดับของการประเมิน   โดยนำพฤติกรรม หรือคุณลักษณะ  มากำหนดในแต่ละระดับและแต่ละระดับ

    การประเมินที่แตกต่างกันจะต้องสะท้อนให้เห็นถึงความแตกต่างของนักเรียนอย่างชัดเจน

-  นำเกณฑ์ไปทดลองใช้ประเมินชิ้นงานนักเรียน

-  ปรับปรุงแก้ไขแล้วนำไปทดลองใช้ประเมินอีกครั้งหนึ่ง

-  นำเกณฑ์การประเมินแจ้งนักเรียน / ผู้ปกครองรับทราบ

 

เทคนิคการเขียนเกณฑ์การประเมิน

กำหนดรายละเอียดขั้นสูงไว้ที่  ระดับ 4    แล้วลดลักษณะที่สำคัญลงทีละระดับ   เช่น  งานเขียน มีประเด็นที่จะต้องประเมิน คือ  เนื้อหา  การกำหนดรายละเอียด  ถ้าแบ่งเป็น 4 ระดับ ควรกำหนดลักษณะย่อย หรือตัวแปรย่อยที่สำคัญให้ได้  4 ลักษณะ  เช่น

                เนื้อหา      ระดับ 1     สอดคล้องกับเนื้อเรื่อง

                                   ระดับ 2     ลำดับเนื้อเรื่องชัดเจน

                                   ระดับ 3     เรื่องน่าสนใจ

                                   ระดับ 4     มีจินตนาการ

เมื่อกำหนดลักษณะย่อยได้แล้วนำมาเขียนรายละเอียดต่าง ๆ   โดยนำลักษณะย่อยมาจัดลำดับความสำคัญแล้วเขียนบรรยายให้ชัดเจน จากความสำคัญสูงที่สุดและลดตัวแปรถัดไปทีละระดับ ดังนี้

ระดับ 4     เนื้อหาที่เขียนสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง  ลำเรื่องได้ชัดเจน ไม่วกวน สอดแทรก สาระ

                 ที่ทำให้เรื่องน่าสนใจ อ่านแล้วเกิดจินตนาการ

ระดับ 3     เนื้อหาที่เขียนสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง  ลำดับเรื่องได้ชัดเจน  ไม่วกวน สอดแทรกสาระ

                 ที่ให้เรื่องน่าสนใจ

ระดับ 2     เนื้อหาที่เขียนสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง และลำดับเรื่องได้ชัดเจนไม่วกวน

ระดับ 1     เนื้อหาที่เขียนสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง

กำหนดระดับสูงสุดไว้ที่ระดับ 4  แล้วลดความถูกต้องลงทีละระดับ เช่น งานเขียน  ประเด็นที่ต้องการประเมิน    ด้านการใช้ภาษา  สามารถเขียนรายละเอียดได้ทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ เช่น

เชิงคุณภาพ

             การใช้ภาษา          ระดับ 1    ภาษาผิดพลาดมากแต่ยังสื่อความหมายได้

                                              ระดับ 2    ภาษาถูกต้องส่วนมาก และสื่อความหมายได้

                                              ระดับ 3    ความผิดพลาดน้อย เชื่อมโยงภาษาได้ดี

                                              ระดับ 4    ภาษาถูกต้องเกือบทั้งหมดและใช้ภาษาได้สละสลวย

เชิงปริมาณ

               การใช้ภาษา       ระดับ 1    ภาษาผิดพลาดไม่เกินร้อยละ  50  แต่ยังสื่อความหมายได้                                                                   ระดับ 2    ภาษาถูกต้องร้อยละ  50-70   และสื่อความหมายได้

                                              ระดับ 3    ภาษาถูกต้องร้อยละ  70-90   และเชื่อมโยงภาษาได้ดี

                                              ระดับ 4    ภาษาถูกต้องร้อยละ  90-100  และใช้ภาษาได้สละสลวย

การกำหนดตัวแปรย่อยที่มีน้ำหนักเท่ากันทุกตัว  แล้วระบุว่าตัวแปรหายไปเท่าไร ระดับคะแนนก็ลดหลั่นตามมา เช่น การประเมินการจัดทำรายงาน โดยกำหนดลักษณะย่อย  ดังนี้   ปก    คำนำ   สารบัญ การอ้างอิง บรรณานุกรม  สามารถเขียนรายละเอียดได้ดังนี้

องค์ประกอบของรายงาน

ระดับ 4   มีครบ คือ ปก คำนำ สารบัญ การอ้างอิง บรรณานุกรม 

                                                ระดับ 3   ขาด 1 ลักษณะ

                                                ระดับ 2   ขาด 2 ลักษณะ

ระดับ 1   ขาด 3 ลักษณะ

                การสร้างเกณฑ์โดยใช้วิธีแยกประเด็นย่อย  แล้วทำตารางพิจารณาความถูกต้องกำหนดระดับของคะแนนตามจำนวนที่ปฏิบัติได้ถูกต้องในแต่ละประเด็น   

                ตัวอย่าง   กำหนดให้นักเรียนศึกษาว่ากระดาษทิชชู 3 ยี่ห้อ  ยี่ห้อไหนจะซับน้ำได้ดีที่สุด โดยให้อุปกรณ์การทดลองประกอบด้วย หลอดแก้ว ถาด หลอดหยด และตาชั่ง

เกณฑ์การประเมิน

 

ระดับ

วิธีการ

การทำให้อิ่มตัว

การพิจารณาผล

การชั่ง

ผล

4

ถูก

ถูก

ถูก

ถูก

ถูก

3

ถูก

ถูก

ถูก

ผิด

ถูก/ ผิด

2

ถูก

ถูก

คลาดเคลื่อน

ผิด

ถูก/ผิด

1

ถูก

ผิด

คลาดเคลื่อน

ผิด

ถูก/ผิด

0

ไม่ปฏิบัติ  หรือปฏิบัติผิดหมด

 

 

สรุป

                การกำหนดประเด็นการประเมินและรายละเอียดการให้ระดับคะแนนมีความจำเป็นที่ผู้ประเมินผลควรคำนึง เพราะส่งผลต่อคุณภาพของการประเมิน  คือ   ความเที่ยงตรง   และความเชื่อมั่น    คุณภาพทั้งสององค์ประกอบนี้จะมีผลถึงศักยภาพของผู้เรียนในการนำความรู้ไปใช้ปฏิบัติงาน ผลิตผลงานตลอดจนคุณลักษณะ

ที่พึงประสงค์ของผู้เรียนตามหลักสูตร   นอกจากนี้ยังแสดงถึงคุณภาพของการจัดการเรียนการสอน   และการประเมินผล  ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พุทธศักราช 2542  แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 )  .. 2545   ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปการศึกษาอีกด้วย            

ตัวอย่างเกณฑ์การประเมินผลงาน การเขียนเรื่องจากภาพ       

กำหนดองค์ประกอบในการประเมิน ดังนี้

-   เนื้อเรื่อง          คะแนนเต็ม  4  คะแนน                    -   การใช้ภาษา   คะแนนเต็ม  3  คะแนน

-   ความสะอาด   คะแนนเต็ม  2  คะแนน                   -   เวลา                  คะแนนเต็ม  1  คะแนน

เกณฑ์การให้คะแนน

องค์ประกอบ ที่ประเมิน

เกณฑ์การให้คะแนน

3 คะแนน

2 คะแนน

1  คะแนน

0 คะแนน

1. เนื้อเรื่อง

เนื้อเรื่องมีลักษณะครบ 5 ประการ ดังนี้

1) น่าสนใจ

2) สอดคล้องกับภาพ

3) ลำดับเรื่องไม่วกวน

4) มีความคิดสร้างสรรค์

5) มีคำนำ เนื้อเรื่อง และสรุป

เนื้อเรื่องมีลักษณะ    3-4 ประการ  จากทั้งหมด 5 ประการ

(รายละเอียด ดูจากคำอธิบายของเกณฑ์ที่ได้ระดับ  3 คะแนน)

เนื้อเรื่องมีลักษณะ 1-2 ประการ จากทั้งหมด 5 ประการ

(รายละเอียด ดูจากคำอธิบายของเกณฑ์ที่ได้ระดับ  3 คะแนน)

ไม่มีงานเขียนหรือเขียนแล้วสื่อความไม่ได้

2.การใช้ภาษา

-เขียนถูกต้องทุกคำ

-เลือกใช้คำได้อย่างเหมาะสม

-เขียนผิดไม่เกิน  5 คำ

-ใช้ภาษาไม่เหมาะสม

-เขียนผิดมากกว่า  5  คำ

-ใช้ภาษาไม่เหมาะสม

ไม่มีงานเขียน

3.ความสะอาด

             -

-ผลงานสะอาด   ไม่มีรอยลบ

-เขียนหนังสือเป็นระเบียบ อ่านง่าย

- ผลงานมีรอยลบ

- เขียนหนังสืออ่านง่าย

ไม่มีงานเขียนหรืองานเขียนสกปรกมาก

4. เวลา

            -

-เขียนเสร็จตามเวลาที่กำหนด

-เขียนเสร็จแต่ทันเวลาที่กำหนด

ไม่มีงานเขียน

 สรุปผลการประเมิน

-   ดี                        หมายถึง                                ผลงานมีระดับคะแนน   8  -  10  คะแนน

-  พอใช้                หมายถึง                                ผลงานมีระดับคะแนน   5  -    7  คะแนน

-  ปรับปรุง            หมายถึง                                ผลงานมีระดับคะแนน   0  -    4  คะแนน

แบบบันทึกคะแนน

 

ที่

ชื่อ - สกุล

องค์ประกอบที่ประเมิน

รวม

(10 คะแนน)

สรุปผล

เนื้อเรื่อง

(4)

ภาษา

(3)

สะอาด

(2)

เวลา

(1)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

รวม

 

 

 

 

 

 

                                                                                                       

                                                                                            (ลงชื่อ).………………………..ผู้ประเมิน

                                                                                                                        ………/………./……..

 

ตัวอย่างแบบสังเกตพฤติกรรมการเขียนเรื่องจากภาพ

กำหนดองค์ประกอบในการประเมินรายการดังในตาราง

เกณฑ์การให้คะแนน

สังเกตพฤติกรรมนักเรียนทุกคนเมื่อปฏิบัติงานเขียนเรื่องจากภาพ ถ้ามีการปฏิบัติให้ 1  คะแนน  และถ้าไม่มีการปฏิบัติให้  0  คะแนน

 

ที่

ชื่อ-สกุล

รายการประเมิน

ลักษณะนิสัย

รวม

 

สรุป

รวบรวมความคิดก่อนเขียน

ลายมืออ่านง่าย

มีการยกร่างข้อเขียน

ตรวจทานคำผิด

อ่านทวนเรื่องที่เขียนเพื่อปรับปรุง

ท่านั่งเขียนถูกต้อง

วางกระดาษหรือสมุดถูกต้อง

จับปากกาและวางมือเขียนถูกต้อง

.  เขียนด้วยความตั้งใจ

1

1

1

1

1

1

1

1

1

9

1

2

3

4

5

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                          (ลงชื่อ).……………………..ผู้ประเมิน

                                                                                                                        ………/………./……..

สรุปผลการประเมิน

ดี                             หมายถึง     ได้คะแนน   7 – 9   คะแนน

พอใช้                     หมายถึง     ได้คะแนน   4 – 6   คะแนน

ปรับปรุง                หมายถึง     ได้คะแนน   1 – 3   คะแนน

 

 

 



ผู้เขียน : นางวรนุช ตุนทกิจ
หน่วยงาน : สพท.สมุทรสาคร
อาทิตย์ ที่ 4 เดือน กรกฏาคม พ.ศ.2553
เข้าชม : 53876
4 stars เฉลี่ย : 4 จาก 17 ครั้ง.


วิชาการ 5 อันดับล่าสุด

      เผยแพร่ผลงานวิชาการ (วิจัย) 5 / มิ.ย. / 2561
      เผยแพร่ผลงานวิชาการ (บทสรุปผู้บริหาร) 5 / มิ.ย. / 2561
      เผยแพร่ผลงานวิชาการ 19 / ธ.ค. / 2560
      รายงานการประเมินโครงการพัฒนาคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของนักเรียน โรงเรียนวัดราษฎร์ศรัทธากะยาราม โดยบูรณาการผ่านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน 5 / ก.พ. / 2559
      เผยแพร่ผลงานทางวิชาการ 25 / ก.พ. / 2555


เชิญร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยสมัครเป็นสมาชิกของศูนย์จัดการความรู้
สิทธิของสมาชิก สามารถบันทึกขุมความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และดาวน์โหลดได้
คลิกที่นี่สมัครสมาชิก
    
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร
2/3 หมู่ 8 ต.ท่าทราย อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000
โทร 0-3482-6255 แฟกซ์ 0-3482-6253
e-mail : kittik_milk@hotmail.com , kittik_milki@yahoo.com